แล็คเชอร์ อ.พวง ครั้งที่ 3

ครั้งที่3

ปัจจัยในการจัดบริการสารสนเทศ

1. ผู้ใช้บริการ
2. สิ่งอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ เช่น คอมพิเตอร์ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ เครือข่าย
3. วิธีการดำเนินงาน

บริการพื้นฐานของห้องสมุด

1. บริการการอ่าน ® ที่นั่งอ่าน

2. บริการยืม-คืน
- ยืม-คืน ทั่วไป
- จองทรัพยากรสารสนเทศ
- สำรอง
บริการยืม – คืน circulation service
ความสำคัญ
1) ควบคุมบรรณานุกรม – รวบรวมทรัพยากรสารสนเทศที่มีอยู่ในห้องสมุด เพื่อให้สามารถยืมคืน เพราะบางอย่าง ยืมได้ บางอย่างยืมไม่ได้ สามารถบอกได้ว่าทำไมไม่ให้ยืม
2) ประชาสัมพันธ์ – บริการยืม-คืน เป็นบริการส่วนหน้า พบเห็นได้ก่อน ให้บริการมากที่สุด
ขอบเขตของบริการยืม- คืน
1) งานเกี่ยวกับสมาชิก – รับสมัคร, ทำทะเบียน, ต่ออายุสมาชิก
2) งานให้ยืมและรับคืน – ติดตาม, ทวงทาม, คิดค่าปรับ
3) งานจัดเก็บสถิติและรายงานผล – เพื่อพัฒนาทรัพยากร
ลักษณะของการยืม- คืนที่ดี
1) ใช้งานง่าย ไม่ยุ่งยาก ซับซ้อน
2) เชื่อถือได้ ผิดพลาดน้อย
3) สามารถระบุข้อมูลการยื เช่น ชื่อผู้ยืม, ทรัพยากรสารสนเทศที่ยืม, และวันกำหนดส่ง ได้อย่างรวดเร็ซ
4) สามารถบอกได้ว่ามีการค้างส่ง เพื่อประโยชน์ใสนการติดตามทาวงถาม สมัยก่อนเช็คจากบัตรกำหนดส่ง เดี๋วนี้เช็คจากระบบห้องสมุดอัตโนมัติ
5) สามารถค้านคืนและเรียกใช้สถิติต่างๆที่ต้องการได้อย่างทันท่วงที
6) สามารถตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับการจองทรัพยากรสารสนเทศได้อย่างรวดเร็ว
7) คุ้มค่าใช้จ่าย
คุณภาพของงานบริการยืม-คืน
1) ความคาดหวังของผู้ใช้
2) ความพึงพอใจของผู้ใช้
3) ความพร้อมของผู้ให้บริการ
4) ความเป็นมิตรในการให้บริการ
5) มีคุณค่า เกิดความประทับใจของผู้ใช้บริการ
6) ความสนใจในการให้บริการ มห้ความเสมอภาคแก่ผู้ใช้
7) มีประสิทธิภาพของการบริการ การมีแผนงานที่ชัดเจน มีกลยุทธ์ในการให้บริการ
องค์ประกอบของการยืม-คืนสารสนเทศ
1) ทรัพยากรสารสนเทศ - กำหนดนโยบายให้ยืมแต่ละวัสดุ
2) ทะเบียนทรัพยากรสารสนเทศ – รายการทางบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศ – OPAC , บัตรรายการ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือ
3) ผู้ให้บริการ
- มีมนุษยสัมพันธ์
- มีความรู้/ความสามารถด้านบริการ
- ได้รับการฝึกฝน อบรมเป็นอย่างดี
4) ผู้ใช้บริการ
- สมาชิกของห้องสมุด
- บัตรสมาชิก
5) ทะเบียนสมาชิก – เพื่อติดตามทวงถาม / รายละเอียดสมาชิก
6) ระเบียบการยืม – คืน มีประกาศออกให้ผู้ใช้
* บริการผู้ใช้ให้ความสะดวก มีเป็นเคาน์เตอร์ที่มีบรรณารักษ์คอยช่วยเหลือผู้ใช้ตลอด

บริการจองทรัพยากรสารสนเทศ – ให้ผู้ใช้สามารถจองหนังสือที่มีได้
บริการหนังสือสำรอง reserve book
คนคิด เมลวิน ดิวอี้ มีมากในห้องสมุดมหาวิทยาลัย เป็นการส่งเสริมการเรียนการสอน นำหนังสือมาให้บริการ อาจเป็นหนังสือหายาก เพื่อบริการให้สามารถอ่านอย่างทั่วถึง

3. บริการตอบคำถามและช่วยค้นคว้า
- บริการช่วยค้นคว้า, ค้นคืนสารสนเทศ ตามความต้องการของผู้ใช้
- ให้คำแนะนำ, สอน
ความสำคัญ
1) ช่วยให้ผู้ใช้ได้รับสารสนเทศที่ต้องการ
2) ช่วยประหยัดเวลาของผู้ใช้ในการค้นหาสารสนเทศ
3) ส่งเสริมให้เกิดการใช้แหล่งสารสนเทศทั้งภายในและภายนอก
4) สนับสนุนการศึกษา ค้นคว้า วิจัย แก่ผู้ใช้
5) สร้างภาพลักษณ์ที่ดี ให้กับสถาบันบริการสารสนเทศและวิชาชีพ
ขอบเขตของงานบริการตอบคำถาม
1) บริการตอบคำถาม
- คำถามที่ตอบได้ทันที
- คำถามเพื่อการวิจัย / คำถามเฉพาะด้าน
- บริการแนะแหล่งสารสนเทศ
2) บริการรวบรวมและตรวจสอบบรรณานุกรม
ช่องทางในการใช้บริการ
1. ใช้บริการด้วยตนเอง ณ จุดบริการ
2. ใช้ผ่านสื่อโทรคมนาคม
- โทรศัพท์
- ไปรษณีย์/โทรสาร
- อิเล็กทรอนิกส์
องค์ประกอบของการดำเนินงาน
1. ทรัพยากรสารสนเทศ
- แหล่งสารสนเทศอ้างอิง
- ฐานข้อมูล
- เครื่องมือช่วยค้น
2. ผู้ใช้ – สำคัญ
เป็นปัจจัยทำให้เกิดบริการตอบคำถามและช่วยค้นคว้า มีแนวโน้มลดลง เพราะมีชองทางอื่นให้ผู้ใช้สามารถช่วยให้เข้าถึงได้
3. บุคลากร
- ความสามารถด้านวิชาการ – รอบรู้ในศาสตร์ต่างๆ
- ความรู้ความเข้าใจ เกี่ยวกับบริการ
- การมีมนุษยสัมพันธ์และบุคลิกภาพ
- ความสามารถด้านการจัดการ – จัดการ ประสานงานกับฝ่ายอื่นๆ กับแหล่งอื่นๆ เพื่อช่วยเหลือ/พัฒนางานของตน
4. สถานที่และอุปกรณ์
- มองเห็นได้ง่าย เข้าหาได้ง่าย
ระดับของบริการ
1. ให้บริการระดับน้อยที่สุด - สอนให้ไปค้นเอง
2. ให้บริการระดับมากที่สุด – ห้องสมุดเฉพาะ, สถาบันฯเฉพาะ
3. ให้บริการระดับปานกลาง – ห้องสมุดมหาวิทยาลัย , ห้องสมุดโรงเรียน
* การพิจารณาให้บริการในระดับใด ขึ้นอยู่กับประเภทของสถาบันบริการสารสนเทศและลักษณะของผู้ใช้บริการแต่ละกลุ่ม ระดับมากที่สุดอยู่ในห้องสมุดเฉพาะมากกว่า

4 บริการการสอนและแนะนำการใช้
การสอนการใช้ห้องสมุด
- การสอนผู้ใช้ห้องสมุดให้สามารถใช้วัสดุสารสนเทศและบริการต่างๆของห้องสมุดได้ด้วยตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ
อย่างไรจึงเรียกว่าใช้ห้องสมุดอย่างมีประสิทธิภาพ?
- รู้จักวัสดุสารสนเทศ
- เข้าถึงสารสนเทศได้อย่างคล่องแคล่ว
- ได้สารสนเทศที่ตรงกับความต้องการ
ทำไมต้องสอน?
1) ปริมาณสารสนเทศที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และได้มีการบันทึกไว้ในวัสดุสารสนเทศรูปแบบต่างๆและระบบการจัดเก็บที่หลากหลาย
2) รูปแบบการเรียนการสอนที่เปลี่ยนไป ทำให้ห้องสมุดมีบทบาทต่อการเรียนการสอนมากยิ่งขึ้น
3) ปรัชญาการศึกษาที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนใฝ่รู้ใฝ่เรียน (การศึกษาตลอดชีวิต)
การศึกษาตลอดชีวิต – การสอนการใช้ห้องสมุดมีส่วนต่อปรัชญา คือ แสวงหาความรู้อยู่ตลอดเวลา ด้วยตนเอง โดยค้นหาสารสนเทศที่ต้องการ เพื่อตอบสนองความอยากรู้ของเราได้
4) การเปลี่ยนแปลงของสังคมสู่ยุคสารสนเทศ information age นำไปสู่คุณสมบัติของผู้จบการศึกษา
- เดิมมุ่งเน้นให้ผู้เรียน อ่านออก เขียนได้ literacy
- ปัจจุบัน เราต้องการให้ผู้เรียนมี information literacy
บทบาทของบรรณารักษ์
1) จัดและดำเนินงานห้องสมุด
2) สอน/ให้คำแนะนำวิธีการใข้ห้องสมุด
คุณสมบัติของบรรณารักษ์
1) มีความรู้ความเชี่ยวชาญในวิชาชีพบรรณารักษ์
2) มีความรู้เรื่องหลักสูตร
3) มีความรู้ในวิชาชีพครู
* 2-3 ถ้าต้องใช้ก็ต้องขวนขวาย
4) มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี
5) มีความใฝ่รู้ใฝ่เรียนอยู่เสมอ
6) มีน้ำใจพร้อมบริการผู้อื่น
การสอนการใช้ห้องสมุด
1. ไม่เป็นทางการ
- การปฐมนิเทศการใช้ห้องสมุด
- การนำชมห้องสมุด
- การใช้สื่อโสตทัศน์
- การสอนเป็นรายบุคคล
- การให้คาวมรู้/เอกสารสิ่งพิมพ์
- การสอนการใช้บริการระหว่างห้องสมุด
2. เป็นทางการ
- สอนเป็นรายวิชา – LIS101
-สอนเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา
- สอนลักษณะของบูรณาการกับรายวิชาอื่น ดีที่สุด!!

บริการที่จัดเฉพาะตามความต้องการของผู้ใช้

1. บริการค้นคืนสารสนเทศ
2. บริการสารสนเทศทันสมัย
3.บริการสารสนเทศเลือกสรร
4.บริการนำส่งเอกสาร
5. บริการแปรรูปชุดสารสนเทศ

ดาวน์โหลดได้นะคะ จะสวยงามกว่า คลิกที่นี่